Wstęp
Co się tyczy jakościowych modyfikacji uczuć i pragnień przez wychowanie, to sprawa ta natrafiła przede wszystkim na pewną teoretyczną trudność, polegającą na tym, iż zagadnienie jakościowych różnic pomiędzy uczuciami jest w ogóle zagadnieniem spornym. Są psychologowie, którzy twierdzą, iż poza różnicą jakości w sensie przyjemności i nieprzyjemności, uczucia różnić się mogą tylko intensywnością. Inni natomiast przyznają uczuciom jakości różnorodne. Omijając te trudności i nie wchodząc w szczegółową analizę pytania, co znaczy na przykład uczucie "subtelne" w przeciwieństwie do "niesubtelnego", skonstatujemy tylko, że różnice takie pomiędzy uczuciami niewątpliwie, istnieją i że bywają one produktem wychowania. Na przykład, tzw. uczucia wyższe są częściowo przynajmniej wynikiem transformowania uczuć pierwotnych przez kulturę. Wysunie się i tu pytanie dotyczące stopnia i zakresu możliwych modyfikacji. W sprawie tej brak jeszcze obecnie ścisłych danych naukowych.